Klasa 2 · rozdział 3

Warunki w PHP: if, switch, operator trójargumentowy

Zmienne już umiesz. Teraz skrypt ma wybierać: warunek, wielowariantowy switch i krótki operator ? :. Pętle — kolejny rozdział. Pomysł znasz z JavaScriptu — zapis w PHP jest bliski, z kilkoma różnicami.

Po tym rozdziale powinieneś umieć

  • pisać if, else i elseif (jednym słowem);
  • stosować switch z break i rozumieć, że porównuje luźno;
  • użyć operatora trójargumentowego w prostym przypisaniu.

1. if, else, elseif

Warunek w nawiasie musi dać wartość prawdziwą albo fałszywą. Nawiasy klamrowe { } obejmują blok — wstawiaj je zawsze, nawet przy jednej instrukcji.

$wiek = 17;

if ($wiek >= 18) {
    echo "Pełnoletni";
} elseif ($wiek >= 16) {
    echo "Za zgodą";
} else {
    echo "Za młodo";
}
elseif, nie else if W PHP poprawna, jedna forma to elseif. Zapis else if też bywa akceptowany, ale na zajęciach trzymaj się elseif. W JavaScript było zawsze else if (dwa słowa).

Porównania w warunkach: ===, !==, >, <. Pusty łańcuch, 0 i null w if ($x) są fałszem — stąd jawne porównanie jest czytelniejsze niż „goła” zmienna, gdy chodzi o zero albo pusty wpis.

Na razie wpisujesz liczby w kodzie. Odczyt z formularza ($_GET) jest w późniejszym rozdziale.

Zagnieżdżenie if wewnątrz if albo wewnątrz pętli jest legalne. Gdy poziomów jest dużo, rozważ osobne elseif albo switch — łatwiej to potem czytać i testować.

2. switch

Gdy porównujesz jedną wartość z kilkoma stałymi wariantami, switch bywa czytelniejszy niż łańcuch elseif.

$dzien = "wt";

switch ($dzien) {
    case "pn":
        echo "Poniedziałek";
        break;
    case "wt":
        echo "Wtorek";
        break;
    default:
        echo "Inny dzień";
}
  • Bez break wykonanie „spada” do następnego case (fall-through) — zwykle błąd.
  • default działa, gdy żaden case nie pasuje.
  • switch w PHP porównuje luźno (==), nie ścisłe ===. Dlatego case 0 może złapać też false albo "0". Przy liczbach z formularza najpierw rzuć na (int).
Różnica względem nawyku z JS W klasie 1 uczyłeś się === wszędzie. Tu w if nadal pisz ===. W switch pamiętaj o luźnym porównaniu — to częsta pułapka przy 0 i pustym łańcuchu.

3. Operator trójargumentowy

Skrót na „jeśli warunek, to A, w przeciwnym razie B”. Trzy części: warunek, wartość gdy prawda, wartość gdy fałsz.

$wiek = 17;
$etykieta = $wiek >= 18 ? "dorosły" : "niepełnoletni";
echo $etykieta;

Nadaje się do prostego wyboru przy przypisaniu albo echo. Do kilku gałęzi zostaw if / elseif — zagnieżdżone pytajniki są nieczytelne.

// czytelniej if niż: $x ? ($y ? "a" : "b") : "c"

Możesz też wstawić operator prosto w echo:

$n = 7;
echo $n % 2 === 0 ? "parzysta" : "nieparzysta";

Pętle (for, while, foreach) są w następnym rozdziale.

Ćwiczenia do samodzielnego wykonania

Pliki w C:\xampp\htdocs\cwiczenia-php, otwierane przez http://localhost/cwiczenia-php/…. Apache włączony.

Ćwiczenie 1. Prosty if łatwe

Zmienna $punkty (wpisz liczbę w kodzie). Jeśli ≥ 50, echo „Zaliczone”, w przeciwnym razie „Do poprawy”.

Ćwiczenie 2. elseif łatwe

$ocena (2–6). Wypisz: 2 „dopuszczający”, 3 „dostateczny”, 4 i więcej „powyżej dostatecznego” (użyj elseif).

Ćwiczenie 3. elseif i switch średnie

Ocena 2–6 w zmiennej. Wersja A: if / elseif / else z opisem słownym. Wersja B: ten sam opis przez switch. Porównaj w komentarzu, która wersja jest tu wygodniejsza.

Ćwiczenie 4. Trójargumentowy średnie

$n z kodu. Etykieta parzysta/nieparzysta operatorem ? :. Potem ten sam wybór zapisz przez if / else — wynik na stronie ma być identyczny.

Ćwiczenie 5. Zagnieżdżenie trudne

Dwie zmienne: $wiek i $zgoda (true/false). Wypisz, czy wejście jest dozwolone (np. wiek ≥ 18 albo wiek ≥ 16 i zgoda). Najpierw zagnieżdżone if, potem spłaszcz do if / elseif albo &&.

Testuj cztery kombinacje wieku i zgody. Wynik (tekst na stronie) ma być identyczny przed i po zmianie.

Sprawdź się

1. Który zapis jest typowy dla PHP?
2. Po co break w case?
3. Operator $x >= 18 ? "tak" : "nie" to skrót na:
4. W JavaScript było else if (dwa słowa). W PHP na zajęciach piszesz:
5. switch w PHP porównuje przypadki:

Wymagania na ocenę

Ocena wyższa zawiera wymagania na oceny niższe. Ten rozdział obejmuje warunki (bez pętli — kolejny rozdział).

Ocena Uczeń
2 Stosuje if według wzoru.
3 Stosuje if–else oraz switch w zadaniu typowym.
4 Stosuje elseif, zagnieżdża instrukcje, używa operatora trójargumentowego w prostym przypisaniu.
5 Dobiera konstrukcję (if vs switch vs ? :) do zadania. Testuje kilka wartości z treści.
6 Upraszcza zagnieżdżone warunki bez zmiany działania. Porównuje składnię PHP z JavaScriptem z klasy 1 (elseif vs else if).

Lista „już umiem”