Klasa 1 · rozdział 4

Warunki: if, switch, operator trójargumentowy

Skrypt umie liczyć i porównywać. Teraz ma wybierać gałąź: warunek, wielowariantowy switch i krótki operator ? :. Pętle — kolejny rozdział.

Po tym rozdziale powinieneś umieć

  • pisać if, else i else if (dwa słowa);
  • stosować switch z break (porównanie ścisłe);
  • użyć operatora trójargumentowego w prostym przypisaniu.

1. if, else, else if

Warunek w nawiasie musi dać wartość prawdziwą albo fałszywą. Nawiasy klamrowe { } obejmują blok — wstawiaj je zawsze, nawet przy jednej instrukcji.

const wiek = 17;

if (wiek >= 18) {
    console.log("Pełnoletni");
} else if (wiek >= 16) {
    console.log("Za zgodą");
} else {
    console.log("Za młodo");
}
else if — dwa słowa W JavaScript piszesz else if. W PHP (klasa 2) spotkasz elseif jako jedno słowo. Tu trzymaj dwa słowa.

Porównania w warunkach: ===, !==, >, <. Pusty łańcuch, 0, null i undefined w gołym if (x) są fałszem — stąd jawne porównanie jest czytelniejsze, gdy zero albo pusty wpis z prompt ma znaczenie.

Wynik prompt to łańcuch albo null (Anuluj). Zanim porównasz z liczbą: sprawdź Anuluj, potem Number(…).

const wpis = prompt("Punkty");
if (wpis === null) {
    console.log("Anulowano");
} else {
    const punkty = Number(wpis);
    if (punkty >= 50) {
        console.log("Zaliczone");
    } else {
        console.log("Do poprawy");
    }
}
Zagnieżdżenie if wewnątrz if jest legalne. Gdy poziomów jest dużo, rozważ osobne else if albo switch — łatwiej to potem czytać i testować.

2. switch

Gdy porównujesz jedną wartość z kilkoma stałymi wariantami, switch bywa czytelniejszy niż łańcuch else if.

const dzien = "wt";

switch (dzien) {
    case "pn":
        console.log("Poniedziałek");
        break;
    case "wt":
        console.log("Wtorek");
        break;
    default:
        console.log("Inny dzień");
}
  • Bez break wykonanie „spada” do następnego case (fall-through) — zwykle błąd.
  • default działa, gdy żaden case nie pasuje.
  • W JavaScript switch porównuje ściśle (===). case 0 nie złapie "0" — najpierw skonwertuj, jeśli wpis jest łańcuchem.
Kiedy if, kiedy switch Zakresy i złożone warunki (>=, &&) → if / else if. Kilka równych etykiet jednej wartości → switch.

3. Operator trójargumentowy

Skrót na „jeśli warunek, to A, w przeciwnym razie B”. Trzy części: warunek, wartość gdy prawda, wartość gdy fałsz.

const wiek = 17;
const etykieta = wiek >= 18 ? "dorosły" : "niepełnoletni";
console.log(etykieta);

Nadaje się do prostego wyboru przy przypisaniu albo w szablonie. Do kilku gałęzi zostaw if / else if — zagnieżdżone pytajniki są nieczytelne.

// czytelniej if niż: x ? (y ? "a" : "b") : "c"

W szablonie:

const n = 7;
console.log(`Liczba ${n} jest ${n % 2 === 0 ? "parzysta" : "nieparzysta"}`);

Pętle (for, while, do…while) są w następnym rozdziale.

Ćwiczenia do samodzielnego wykonania

Własny folder, plik HTML + skrypt.js, wynik w konsoli (F12). Na początku pliku JS: "use strict";.

Ćwiczenie 1. Prosty if łatwe

Pobierz punkty przez prompt. Jeśli ≥ 50, wypisz „Zaliczone”, w przeciwnym razie „Do poprawy”. Obsłuż Anuluj.

Ćwiczenie 2. else if łatwe

Ocena 2–6 z prompt (po Number). Wypisz: 2 „dopuszczający”, 3 „dostateczny”, 4 i więcej „powyżej dostatecznego” (else if). Inna wartość — komunikat „Poza skalą”.

Ćwiczenie 3. else if i switch średnie

Dzień skrótem: "pn", "wt", … Wersja A: if / else if. Wersja B: ten sam opis przez switch. W komentarzu: która wersja jest tu wygodniejsza.

Ćwiczenie 4. Trójargumentowy średnie

Liczba z prompt. Etykieta parzysta/nieparzysta operatorem ? : w szablonie. Potem ten sam wybór zapisz przez if / else — komunikat w konsoli ma być identyczny.

Ćwiczenie 5. Zagnieżdżenie trudne

Wiek z prompt i zgoda: drugie prompt z pytaniem „tak/nie” (łańcuch "tak" oznacza zgodę). Wypisz, czy wejście jest dozwolone (wiek ≥ 18 albo wiek ≥ 16 i zgoda). Najpierw zagnieżdżone if, potem spłaszcz do else if albo &&.

Testuj cztery kombinacje wieku i zgody. Wynik w konsoli ma być identyczny przed i po zmianie.

Sprawdź się

1. W JavaScript kolejny warunek po if zapisujesz:
2. Po co break w case?
3. Operator wiek >= 18 ? "tak" : "nie" to skrót na:
4. switch w JavaScript porównuje przypadki:
5. default w switch:

Wymagania na ocenę

Ocena wyższa zawiera wymagania na oceny niższe. Ten rozdział: warunki (bez pętli — kolejny rozdział).

Ocena Uczeń
2 Stosuje if według wzoru.
3 Stosuje if–else oraz switch w zadaniu typowym.
4 Stosuje else if, zagnieżdża instrukcje, używa operatora trójargumentowego w prostym przypisaniu.
5 Dobiera konstrukcję (if vs switch vs ? :) do zadania. Testuje kilka wartości, w tym Anuluj przy prompt.
6 Upraszcza zagnieżdżone warunki bez zmiany działania. Wie, że switch w JS porównuje ściśle.

Lista „już umiem”