Klasa 1 · rozdział 8
Tablice: indeks, metody, przeglądanie, map
Lista wartości pod jedną nazwą. Indeks liczy się od zera, a map buduje nową tablicę bez ruszania starej.
Cele
- Tworzysz tablicę, odczytujesz element po indeksie i podajesz
length. - Dokładasz i usuwasz elementy:
push,pop,shift,unshift,splice. - Przechodzisz tablicę pętlą
for,for...ofi metodąforEach. - Metodą
mapbudujesz nową tablicę o tej samej długości, bez zmieniania oryginału.
filter, find i reduce są w następnym rozdziale.
Tu kończysz na map.
1. Indeks i length
Tablica trzyma kilka wartości pod jedną nazwą. Każda wartość ma numer — indeks. W JavaScript numeracja zaczyna się od 0.
"use strict";
const imiona = ["Ania", "Bartek", "Celina"];
console.log(imiona[0]); // "Ania"
console.log(imiona[1]); // "Bartek"
console.log(imiona.length); // 3
console.log(imiona[imiona.length - 1]); // "Celina" — ostatni
| Indeks | 0 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|
| Wartość | Ania | Bartek | Celina |
Ostatni poprawny indeks to length - 1. Przy trzech elementach są indeksy
0, 1 i 2. Indeks 3 leży już poza tablicą — odczyt daje undefined.
const pusta = [];
console.log(pusta.length); // 0
console.log(pusta[0]); // undefined
imiona[1] = "Beata"; // podmiana, length nadal 3
imiona[3] = "Darek"; // dopisanie na końcu, length = 4
length to liczba elementów, nie numer ostatniego.
Tablica o długości 3 nie ma elementu o indeksie 3.
2. push, pop, shift, unshift, splice
Te metody zmieniają istniejącą tablicę. Zaczynasz od
["a", "b"] i po wywołaniu widzisz inną zawartość tej samej zmiennej.
| Metoda | Co robi | Co zwraca |
|---|---|---|
push(x) | dokłada x na koniec | nowe length |
pop() | zdejmuje ostatni element | zdjęty element |
unshift(x) | wstawia x na początek | nowe length |
shift() | zdejmuje pierwszy element | zdjęty element |
splice(i, ile, …) | od indeksu i usuwa ile i może wstawić nowe | tablica usuniętych |
const kolejka = ["Ania"];
kolejka.push("Bartek"); // ["Ania", "Bartek"]
kolejka.push("Celina"); // ["Ania", "Bartek", "Celina"]
const ostatni = kolejka.pop(); // "Celina", w tablicy zostają dwie osoby
kolejka.unshift("Adam"); // ["Adam", "Ania", "Bartek"]
const pierwszy = kolejka.shift(); // "Adam"
shift i unshift przesuwają indeksy wszystkich, którzy zostali.
Po shift dawny indeks 1 staje się indeksem 0.
const kolory = ["czerwony", "zielony", "niebieski", "żółty"];
kolory.splice(1, 1);
// od indeksu 1 usuń 1 element → ["czerwony", "niebieski", "żółty"]
kolory.splice(1, 0, "różowy");
// od indeksu 1 usuń 0, wstaw "różowy"
// ["czerwony", "różowy", "niebieski", "żółty"]
pop() i shift() na pustej tablicy zwracają undefined.
Zanim użyjesz zdjętej wartości, sprawdź, czy tablica nie była pusta.
3. for, for…of, forEach
Trzy sposoby przejścia po wszystkich elementach. Wynik wypisania jest taki sam; różni się to, co masz pod ręką w środku.
const oceny = [4, 5, 3, 6];
for (let i = 0; i < oceny.length; i++) {
console.log(i, oceny[i]);
}
for (const ocena of oceny) {
console.log(ocena);
}
oceny.forEach((ocena, i) => {
console.log(i, ocena);
});
for | for...of | forEach | |
|---|---|---|---|
| Indeks | sam go liczysz (i) | nie dostajesz go wprost | drugi parametr funkcji |
| Element | oceny[i] | zmienna po of | pierwszy parametr |
| Kiedy | gdy skaczesz co drugi albo idziesz od końca | gdy potrzebujesz tylko wartości | gdy chcesz wartość i indeks, bez ręcznego i++ |
Ślad for dla [4, 5, 3]: i jest 0, potem 1, potem 2.
Gdy i dochodzi do 3, warunek i < length jest fałszywy i pętla się kończy.
Przy i <= length ostatni obrót czyta indeks równy długości i dostaje undefined.
// suma — ten sam schemat co w rozdziale o algorytmach
let suma = 0;
for (const ocena of oceny) {
suma += ocena;
}
console.log(suma); // 18
// pusta tablica: pętla nie wchodzi do środka ani razu
for (const x of []) {
console.log(x);
}
forEach dostaje funkcję. Krótka strzałka wystarczy, gdy w środku jest jedno polecenie.
Nawias przy jednym parametrze możesz pominąć: oceny.forEach(ocena => console.log(ocena)).
4. map — nowa tablica
map przechodzi po każdym elemencie i z wyniku funkcji układa nową tablicę.
Długość nowej tablicy jest taka sama jak starej. Stara zostaje bez zmian.
const netto = [10, 20, 5];
const brutto = netto.map((cena) => cena * 1.23);
console.log(brutto); // [12.3, 24.6, 6.15]
console.log(netto); // [10, 20, 5] — oryginał
console.log(brutto.length === netto.length); // true
To samo bez map, pętlą, którą już znasz:
const recznie = [];
for (const cena of netto) {
recznie.push(cena * 1.23);
}
map jest czytelniejsze, gdy z każdego elementu robisz dokładnie jeden nowy element.
Pętla zostaje, gdy w trakcie liczysz sumę, przerywasz w środku albo dokładasz różną liczbę elementów.
const osoby = ["Ania", "Bartek"];
const karty = osoby.map((imie, i) => `${i + 1}. ${imie}`);
// ["1. Ania", "2. Bartek"]
Funkcja przekazana do map zwraca nową wartość (return albo krótka strzałka).
Samo console.log w środku da tablicę pełną undefined, bo console.log nic nie zwraca.
5. Ćwiczenia
Plik tablice.js w VS Code, podpięty do strony HTML. Na górze
"use strict";. Wynik w konsoli (F12). Nie wklejasz gotowego rozwiązania z podręcznika.
Ćwiczenie 1. indeks i length łatwe
- Utwórz tablicę trzech miast.
- Wypisz pierwsze, drugie i ostatnie (przez
length - 1). - Wypisz
lengthoraz to, co jest pod indeksem równymlength. - Podmień drugie miasto i wypisz tablicę jeszcze raz.
Ćwiczenie 2. push i pop łatwe
- Zacznij od pustej tablicy
koszyk. - Dodaj trzy nazwy produktów metodą
push. - Zdejmij ostatni przez
popi wypisz zarówno zdjętą nazwę, jak i to, co zostało.
Ćwiczenie 3. shift, unshift, splice średnie
- Tablica czterech kolorów.
unshiftdopisuje kolor na początek,shiftgo zdejmuje.spliceusuwa element o indeksie 2 (jeden element, nic nie wstawia).- Drugim
splicewstawiasz nowy kolor na indeks 1, bez usuwania. - Po każdym kroku wypisz tablicę, żeby widzieć przesunięcie indeksów.
Ćwiczenie 4. trzy przejścia średnie
- Tablica ocen
[5, 3, 4, 2, 6]. - Sumę policz pętlą
for(indeks od 0 dolength - 1). - Oceny wyższe niż 4 wypisz w
for...of(warunek w środku). - Każdą ocenę z numerem pozycji (od 1, nie od 0) wypisz w
forEach.
Ćwiczenie 5. map trudne
- Tablica cen netto:
[8, 15, 40, 100]. mapbuduje ceny brutto (netto × 1,23). Oryginał zostaje.- Drugie
mapzamienia brutto na tekst z dwoma miejscami po przecinku i dopiskiemzł(toFixed(2)). - W komentarzu napisz, czemu długość obu nowych tablic jest taka sama jak netto, oraz kiedy wolałbyś tu zwykłą pętlę z
push.
6. Sprawdź się
7. Na jaką ocenę
Ten rozdział kończy się na map. filter i reduce oceniasz dopiero po następnym.
| Ocena | Co potrafisz |
|---|---|
| 2 | Tworzysz tablicę, czytasz element po indeksie, podajesz length i przechodzisz tablicę pętlą for według wzoru. |
| 3 | Dodajesz i usuwasz elementy (push, pop). Stosujesz forEach albo for...of. Uruchamiasz map według przykładu z lekcji. |
| 4 | Samodzielnie używasz shift, unshift i splice. Zapisujesz map ze strzałką. Tłumaczysz, że map zwraca nową tablicę o tej samej długości. |
| 5 | Dobierasz for, for...of albo forEach do zadania. Sprawdzasz pustą tablicę i odczyt poza ostatnim indeksem. |
| 6 | Porównujesz pętlę z push i map. Uzasadniasz, kiedy nowe elementy wygodniej zbierać pętlą, a kiedy map. |